ΣΥΡΙΖΑ ΒΥΡΩΝΑ

Συνέντευξη στον ΑΝΔΡΕΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟ

Μια εβδομάδα πριν από τη συνεδρίαση της ΚΠΕ και τρεις εβδομάδες πριν από την Πανελλαδική Συνδιάσκεψη του ΣΥΡΙΖΑ, ο γραμματέας του ΣΥΝ, Δημήτρης Βίτσας, παρουσιάζει τις θέσεις του κόμματός του για τις απαραίτητες αλλαγές που πρέπει να γίνουν στο συμμαχικό σχήμα. Κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις μιλάει ακόμα και για ενιαίο κόμμα, κάνοντας λόγο για τον "ΣΥΡΙΖΑ 2". Ο Δ. Βίτσας αναφέρεται στις πρώτες μέρες της νέας διακυβέρνησης ξεκαθαρίζοντας ότι περίοδος χάριτος δεν υπάρχει για κανέναν.

* Πώς κρίνετε τον πρώτο μήνα της κυβέρνησης; Έληξε η "περίοδος χάριτος";

Αυτό που υποστηρίζαμε προεκλογικά για τη συμπληρωματικότητα του προεκλογικού προγράμματος του ΠΑΣΟΚ με αυτό της Ν.Δ. φαίνεται ότι επιβεβαιώνεται πολύ γρήγορα. Το ΠΑΣΟΚ ξεκίνησε με υποχωρήσεις από εξαγγελθείσες προεκλογικά θέσεις, ενώ η καθημερινή «αποκάλυψη» χειρότερων δημοσιονομικών μεγεθών επιταχύνει την υλοποίηση της πολιτικής της κυβέρνησης και τις σκληρές αντιλαϊκές επιλογές που θα κάνει, ιδιαίτερα στο ασφαλιστικό και στα εργασιακά. Την ίδια ώρα η πολιτική της στη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών όπως παρουσιάζεται από το πρώτο σχέδιο του πρoϋπολογισμού, στην ιδιωτικοποίηση του ΟΛΠ, στο ζήτημα των stages, στο ζήτημα των κολεγίων και στο ζήτημα της καταστολής, γεννά τις πρώτες κοινωνικές συγκρούσεις και αντιστάσεις. Με την αλλαγή του εκλογικού νόμου εκτιμούμε ότι θα επιχειρηθεί η ενίσχυση του δικομματισμού και η υφαρπαγή ψήφων από την αριστερά με τεχνητά διλήμματα, το τέχνασμα των μονοεδρικών και την πριμοδότηση του πρώτου κόμματος με 40-50 έδρες.

Παρά τις επικοινωνιακές της δεξιότητες, η κυβέρνηση βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με τα αδιέξοδα μιας πολιτικής που θα έρχεται σε αντίθεση με τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας. Δεν γνωρίζω αν υπάρχει ανοχή από κομμάτι των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ, αλλά σίγουρα τα προβλήματα δεν δίνουν περίοδο χάριτος ούτε στην κυβέρνηση ούτε σε κανέναν μας.

* Τι σημαίνει πρακτικά "αριστερή προγραμματική αντιπολίτευση"; Μήπως, κριτική στήριξη στην κυβέρνηση, όπως το ερμηνεύουν κάποιες εφημερίδες ή και το ΚΚΕ;

Εμείς χρειάζεται να πείσουμε την πλειοψηφία των εργαζομένων, των ανέργων, των αγροτών, των αυτοαπασχολουμένων, των μικρομεσαίων, πως υπάρχει διέξοδος από την οικονομική κρίση. Διέξοδος που στηρίζεται στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας, τις χρησιμοποιεί ως κριτήριο για την οικολογική ανασυγκρότηση της οικονομίας, για την ανάπτυξη της χώρας. Αυτή την προγραμματική πρόταση παρουσιάσαμε στις εκλογές. Με βάση αυτό το πρόγραμμα κρίνουμε τις κυβερνητικές πολιτικές. Αλλά το κύριο είναι να γίνουν οι προτάσεις μας κοινωνικά αιτήματα και να είναι η βάση ανάπτυξης διεκδικητικών αγώνων.

* Δεν αποτελεί προϋπόθεση για κάτι τέτοιο η ύπαρξη συμμαχιών;

Έχετε δίκιο. Το κύριο είναι να δημιουργηθεί έδαφος για πλατειές κοινωνικές και πολιτικές συμμαχίες, για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κρίσης. Να συμβάλουμε με όλες μας τις δυνάμεις ώστε να υπάρξουν ισχυροί, αποτελεσματικοί κοινωνικοί αγώνες, που θα ανατρέψουν τις νεοφιλελεύθερες επιλογές. Σήμερα και χωρίς καμία καθυστέρηση χρειάζεται να μπουν στην πρώτη γραμμή της προσοχής μας τα ζητήματα της εργασίας, η επιδίωξή μας να έχει καθένας και καθεμία μόνιμη, σταθερή και αξιοπρεπή δουλειά, τα ζητήματα προστασίας και οικολογικής ανασυγκρότησης του περιβάλλοντος, τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα. Μ' αυτό τον τρόπο θα αναδειχθεί και η ανάγκη διαφορετικού προσανατολισμού της χώρας και η ανάγκη αλλαγής πολιτικών συσχετισμών και ανατροπής του πολιτικού σκηνικού.

* Ποια είναι τελικώς η θέση του κόμματός σας για τον ΣΥΡΙΖΑ;

Η ενιαία δράση της αριστεράς έχει για μας στρατηγικό χαρακτήρα. Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι η έκφρασή της. Δεν παραιτούμαστε ούτε από την ιδέα ούτε από το πρακτικό αποτέλεσμά της. Το αντίθετο. Θεωρούμε πως ο ΣΥΡΙΖΑ και πρέπει να ανοίξει και πρέπει να δυναμώσει. Να ανοίξει στον χώρο της πολιτικής οικολογίας και της ριζοσπαστικής σοσιαλδημοκρατίας. Να βάζει σε κίνηση όλο και περισσότερους αριστερούς/ές. Υπό το φως παλιών και νέων κοινωνικών και πολιτικών συνθηκών χρειαζόμαστε ενδυνάμωση της πολιτικής και κινηματικής του δράσης.

Όλα όσα τόνισα προηγουμένως σε σχέση με το πρόγραμμα και την αντιπολιτευτική μας τακτική αφορούν στον ΣΥΡΙΖΑ. Ο ΣΥΡΙΖΑ υπάρχει για τους μεγάλους μας στόχους, για τον σοσιαλισμό με δημοκρατία και ελευθερία. Ο ΣΥΡΙΖΑ υπάρχει για τα καθημερινά, για τον μισθό που δεν φτάνει, για το εισόδημα που λείπει, για τη δημόσια και δωρεάν παιδεία και υγεία, για τα δικαιώματα της γυναίκας που καταπατούνται, για το δικαίωμα των νέων στην ελπίδα. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν υπάρχει στις ατέρμονες συνεδριάσεις, που και αυτές ενίοτε χρειάζονται. Ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να υπάρχει εκεί που κάθε άνθρωπος παλεύει για τη ζωή του.

* Δεν πρέπει να ξαναδείτε κάποια ζητήματα από την αρχή;

Με αυτή την έννοια πρέπει να επικαιροποιήσουμε την πολιτική μας συμφωνία και ορισμένα στοιχεία της να τα δούμε από την αρχή. Ο ΣΥΡΙΖΑ στη διαδρομή του είχε επιτυχίες, είχε και προβλήματα. Σε καμία περίπτωση δεν θα επιστρέψουμε στην περίοδο από τις ευρωεκλογές έως την αρχή της προεκλογικής περιόδου των βουλευτικών. Το τονίζω γιατί ακούω απόψεις και βλέπω πρακτικές, λιγοστές βέβαια, που κάνουν σαν να μην συνέβη τίποτα. Προσπαθούν να επαναφέρουν τη συζήτηση σε εκείνη την κατάσταση. Δεν θα γίνει. Υπάρχουν απόψεις πως το πρόβλημα που δημιουργήθηκε το καλοκαίρι ήταν οργανωτικό.

Η αλήθεια είναι πως αμφισβητήθηκαν από στελέχη συνιστωσών και του ΣΥΝ βασικές συμφωνίες. Επιχειρήθηκε η μετάλλαξη του εγχειρήματος σε κάτι που δεν είχε συμφωνηθεί. Με κάποιο τρόπο έγινε προσπάθεια η προσωπικότητα να υπερβεί τη συλλογικότητα. Στη κρίσιμη στιγμή ο ΣΥΝ έδωσε λύσεις. Αυτά όμως, όσα αναπάντητα ερωτήματα και αν υπάρχουν, πέρασαν. Όλοι, οι σύντροφοι και οι συντρόφισσες, ο κόσμος της αριστεράς που δώσαμε με πείσμα τη μάχη των εκλογών, δεν θα το επιτρέψουμε. Η ευκαιρία που μας δόθηκε από το εκλογικό αποτέλεσμα όχι μόνο δεν πρέπει να σπαταληθεί, αλλά να γίνει εφαλτήριο για την αριστερά του παρόντος και του μέλλοντος.

* Έχει όμως ανοίξει μια έντονη συζήτηση για τα οργανωτικά και τη λειτουργία του ΣΥΡΙΖΑ...

Ορθώς, και το ζητούμενο είναι η αποτελεσματικότητα του εγχειρήματος. Έχουν κατατεθεί πολλές προτάσεις και συμβολές. Όλες αξιόλογες, όλες με αγωνία και ευθύνη. Θεωρώ πως σε τούτη τη συγκυρία χρειάζεται να ενισχύσουμε τα χαρακτηριστικά του ΣΥΡΙΖΑ ως μιας πολυσυλλεκτικής, ευρύχωρης πολιτικής παράταξης συνεργασίας κομμάτων, κινήσεων και ανέντακτων από τον χώρο της αριστεράς, της ριζοσπαστικής οικολογίας και της ριζοσπαστικής σοσιαλδημοκρατίας. Και συγχρόνως να δούμε τον ΣΥΡΙΖΑ ως πολιτική παράταξη σε κίνηση, ως μια δυναμική διαδικασία που θα εντάσσει στον αγώνα όλους/ες που προσδοκούν από την ενιαία δράση της αριστεράς.

* Όπερ σημαίνει;

Άρα να δούμε και ώριμα βήματα, όπως μητρώο μελών όπου θα καταγράφονται όλα τα μέλη των συνιστωσών και οι ανέντακτοι, αποφασιστική λειτουργία των Τ.Ε. (αν και προς το παρόν επίκαιρη είναι η πανελλαδική δημιουργία τους), συγκρότηση συνδικαλιστικών παρατάξεων και αυτοδιοικητικών κινήσεων με κατ' ελάχιστο αναφορά στον ΣΥΡΙΖΑ κ.λπ. Και μια τέτοιου είδους συμπαράταξη δεν μπορεί να έχει ως αρχή λειτουργίας τη συναίνεση και ειδικότατες ψηφοφορίες. Δεν είναι όμως δυνατόν να προωθούνται αποκλεισμοί με οργανωτίστικα μέτρα. Π.χ. η πρόταση για διπλή ένταξη με «αυτοπρόσωπη» δήλωση μέλους ΣΥΡΙΖΑ (αλήθεια, ποιος σκέφτηκε τέτοια φρίκη;) είναι πρόταση αποκλεισμού με σαφή στόχο.

* Σκέφτεστε ακόμα και ενιαίο φορέα;

Υπάρχει η πρόταση για ενιαίο πολιτικό οργανισμό - στην ουσία, ενιαίο κόμμα. Ας το εξετάσουμε, ας συμφωνήσουμε όμως πως δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν δύο αρχές λειτουργίας. Μία για τη «βάση» και μία για την «κορυφή». Στον ενιαίο πολιτικό οργανισμό μία αρχή μπορεί να υπάρχει, η δημοκρατία. Σε κάθε περίπτωση, ακόμα κι αν είναι έτσι, και πάλι ο ΣΥΡΙΖΑ θα χρειαστεί να αναζητήσει τον ΣΥΡΙΖΑ 2.